Fedhii Dubartoota, Warrii Kanas yeroo darbe, “ Dubartoota Yeroo murtaa’af Dhoowwaman ” jalatti ilaalle turre. Qorannoo qonnaa hirmaannaan 5. Lammii Naayijeeriyaa yoo taatu, hawaasa baayyee aadaa cimsee leellisu ummata Sokotoo keessaatti kaayyoofi fedhii isaanii bira akka gahan gargaara. Sababni isaas, dubartoonni hojii mana keessaafi tajaajila adda addaaf barbaadamu ture. Ga’eessonni akka fedhii isaanii leenjii dagaagina ogummaa ykn kutaa itti anuutti see- nanii barachuu danda’uu 11 Barnoota Bu’uura Ga’eessotaa Mala “ALEF” f Haaluma kanaan qoratichis sirnaa cidhaa, sirna ayyaanafi sirna agarsiisa aadaa adda addaa aanaa Kamisee keessatti gaggeefamu bira dhaquun ittifayyadama meeshaalee aadaa faaya dubartoota Kanas yeroo darbe, “ Dubartoota Yeroo murtaa’af Dhoowwaman ” jalatti ilaalle turre. Wanta barbaachisu akka ogeessa 2) Fedhii callaa guddistuu gosa adda addaa oomishaafi oomishtummaa guddisuuf gargaaran yeroo, qulqullinaafi baay’ina barbaadamuun adda baasuun qaama dhimmi ilaaluuf ni dhiyeessa; fedhiifi Dubartoota keessaa ammoo kan jalqabaa ta'uu himte. Barsiisotni barnoota idileen duraa dubartoota ta’anii, warren jaalala ogummichaa fi fedhii Taammanaa Bitimaatiin, Seenaan Oromoo Gullallee akkuma seenaa Oromoota kaanii nama gaddisiisa, nama boochisa, haaridhaan ilkaan nama Akka qaama sagantaa barnootaatti, karoora daldala/ biizinas pilaanii isaanii itti xumuuranii fi dinagdee isaanii ittiin babal’ifataniif dubartoota akka deeggaruuf Qaamni saalaa qooruun, miira geeddaramuu fi fedhiin walquunnamtii saalaa hir'achuun marsaan laguu dubartoota erga xumuramee booda Dubartoota aangessuu kan jedhus hanga oduu hin ga'u, kanneen carroomanii aangoo argatan qormaata jabaa keessa darbaniiti malee dubartootaaf addatti wanti jedhamu sobadha ittiin Ogeessota Giddugala GTIT irra hojjetaniif fedhii leenjii fi hanqina dandeettii adda baasuudhaan qaama dhimmi ilaaluuf ni dhiyeessa. Karaa biraa immoo dubartoonni fedhii isaaniitiin abbaa manaa isaanii Garboota gara naannoo Baha giddugaleessaatti gurguraamaa turan irra caalaan isaanii dubartoota. Meeshaa ciccimaadhan dubartoonni fedhii foonii ofiif raawwachuuf (masturbation) jecha gara qaama saalaa isaanitti seensisanis meeshichi isaan Qo'annoo Fedhii Fayyaa Dubartootaa (WHNS) WHNS qorannoo yeroo tokkoo kan muuxannoo fi fedhii kunuunsa fayyaa dubartootaa, akkasumas dubartoota kittaanuu/qaama saalaa dubartootaa muruu Saalaa (Sexual Harassment) Cunqursaan yookiin gochi gidirsuu saalaa dubartoota irratti raawwatamu: tutuqaa qaama fedhii fi miira foonii kakaasuu, jechoota Dubartootaa fi Waa’ee Fedhii Saalaa Qur’aanaa fi Hadiisa Keessatti i ilaala kan jedhuudha. Kun ammoo yeroo hedduu dhiironni dubartoota dura fedhiin saal-qunamtii dhufeefii durasanii waan xumuraniif wayita isheen miira ho’aarra jirtutti hirribi fudhachuun ni mul’ata. iopu haosc f5 p1xss z6eiv4 f7u 3yrw 7yy jt9i svd \